مشخصات جغرافيايي و اقليمي استان چهارمحال و بختياري

 

استــــان چهارمحـال و بختياري با مساحت حدود 16533 كيلومترمربع ( تقريبا“ برابر با يك درصــد خاك ايران ) بيست ودومين استان كشور مي باشد و در بخش مركزي كوههاي مابين پشتكوه هاي داخلي و فلات مركزي قرارگرفته و از شمال و مشرق به استان اصفهان و از مغرب به استان خوزستان و از جنوب به استان كهكيلويه وبويراحمد و از شمال غربي به استان لرستان محدود است .

اين استان بين مدار 31 درجه و 9 دقيقه تا 32 درجه و 48 دقيقه عرض شمالي و 49 درجه و 30 دقيقــــه تا 51 درجه و 26 دقيقه طول شرقي قرارگرفته است . استـان چهارمحال و بختياري منطقه ايست كوهستاني كه قريب 80 درصد آن را كوه ها وتپه ها دربردارند .مهمترين رشتـه كوه اين منطقه زردكوه بختياري است كه رودخانه هاي كارون و زاينده رود از آن سرچشمـه مي گيرند .  اين كوهها داراي 16 قله با ارتفاع بيش از 3500 متر مي باشند و مرتفع ترين قله اين منطقه ، قله برف پوش زردكوه با ارتفاع 4548 متر اســت . قـلل ديگر اين منطقه عبارتند از :سالدران ،  هفت چشمه  ، دنا ، هفت تنان ، شاه شهيدان ، سبزكوه ، چرو ،‌گره و هزاره و….

فضاي كوهستاني ، مراتع سرسبز و جنگلهاي گسترده با تالابها و چشمه هاي متعدد اين استان را به زيستگاه مناسبي براي انواع حيوانات و وحوش منحصر به فرد تبديل كرده است . در شكارگاههاي متعدد استان انواع وحوش از قبيل قوچ ، پازن ،‌پلنگ ، گراز ، روباه قرمز و انواع پرندگان مانند كبك ، پوبيا ،‌هوبره ، باقرقر و انواع مرغابي به وفـــــــور يافت مي شوند . مناطق حفاظت شده تنگ صياد وسبزكوه و منطقه پيشنهادي ممنوعه شيـــدا از جمله نواحــي با اهميت حيات وحش استان مي باشند .

از ويژگيهاي بارز استان ، طبيعت زيبا و قله هاي گسترده و پربرف است كه با شيب هاي مناسب امكانات طبيعي مطلوب براي ورزش هاي زمستانه و تابستانه بوجود آورده است . پيست هاي اسكي منطقــه در حال حاضر محدود به تله اسكي باباحيدر ، چلگرد و پيست اسكي تابستانه چاله هاي زردكوه مي باشند كه مورد استفاده علاقمندان به ورزش طبيعي اسكي قرار مي گيرد . چشمه ها ، تالاب ها و سدها ،‌مردابها و رودخانه ها و فضاهاي جنگلي سرسبزي نيز وجود دارند كه از جاذبه هاي با ارزش طبيعي و منحصر به فرد اين سرزمين به حســـاب مي آيند . از جملـــه چشم اندارهاي طبيعي استان ميتوان تالاب و سد چغاخور ، حاشيه رودخانه هاي زاينده رود و كارون ، چشمه هاي كوهرنگ، سياسرد ، پيرغار و مجتمع توريستي سامان و… را نام برد .

اين استان از دوبخش عمده يكي چهارمحال و ديگري بختياري تشكيل شده است كه چهارمحال شامل محالهاي لار ، كيـــار ، ميزدج و گندمان مي باشد و در نيمه شمال شرقي استان قرار دارد و از آن بعنوان هند كوچك ياد شده و بختياري كه از جنوب غربي استان تا مرز كهكيلويه و بوير احمد ، خوزستان و لرستان ادامه دارد .

نويسندگان و مورخان سابقه قومي زادگاه اصلي عشاير بختياري را بصورت مختلف تعريف كرده اند و از رابطه لغوي بختياريها و باختريهاي قديم استفاده كرده و اين قوم را از( باختريان )و برخي ديگر اعتقاد دارند از مناطق باختر فلات ايران ( محلي ميان عراق عرب و همدان و فارس ) به اين منطقه مهاجرت كرده اند و ريشه لغوي واژه بختياري را همان باختري مي دانند .

بختياريها يكي از طوايف پارسي هستند كه در قرن هاي ششم و هفتم قبل از ميلاد در دامنه كوههاي بختيـــاري در مشرق شوشتر در دو طرف رودخانه كارون مستقر شده اند و با ايلامي ها كه مردم بومي آن سرزمين بوده اند درآميختند و قوم واحدي را بوجود آوردند . ايل بختياري از شعبات قوم لر است و خود به دو بخش بزرگ هفت لنگ و چهارلنگ تقسيم مي گردد .

گويش ساكنان استان فارسي ، تركي ، لري و بختياري است واكثرا“ به كشاورزي و دامپروري اشتغال دارند .

از صنايع دستي استان عمدتا“ قالي ، قاليچه ، گليم ، خرسك ، خورجين ، نمد و غيره مي باشد كه دستبافهاي آن شهرت جهاني دارد . بويژه قالي ها و قاليچه هاي بختياري و چالشتر كه از اصالت خاصي برخوردار است . طرحهاي اصيل و رنگ هاي طبيعي كه حاصل ذوق وسليقه هنرمندان اين خطه مي باشد هر بيننده اي را مجذوب خود مي نمايد

براساس آخرين تغييرات تقسيمات كشوري اين استان شامل 6 شهرستان ، 25 شهر ، 17 بخش و 39 دهستان  ميباشد . جمعيت ساكن در استان در سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1375 معادل 759910 نفر بوده كه از اين تعداد 1/45 درصد در نقاط شهري و 9/54 درصد در نقاط روستائي بوده است .

واحدهاي آموزش عالي در سطح استان عبارتند از : دانشگاه علوم پزشكي شهركرد ، دانشگاه شهــركرد  ،  دانشگاه آزاد اسلامي واحد  شهركرد و دانشگاه پيام نور واحد شهركرد و بروجن .

مركز استان شهر شهركرد مي باشد كه ارتفاع آن از سطح دريا  1990 متربوده و به بام ايران مشهوراست .

آب وهواي اين استان بعلت داشتن كوههاي مرتفع داراي زمستانهاي بسيارسرد و تابستانهاي معتدل مي باشد . حداقل درجه حرارت گاهي به 30 درجه زير صفر و حداكثر به بيش از 40 درجه سانتيگرد مي رسد