شنبه, 29 آذر 1393 Mail  Rss
         
عنوان : لباس و پوشش مردان و زنان بختياري
تاريخ شروع : 07/04/1390
خلاصه : ۱. سرپوش مردان بختیاری کلاهی نمدی است به رنگ‌های مشکی، قهوه‌ای روشن و تیره و سفید که به آن کلاه خسروی هم گفته می‌شود. در ابتدا خوانین کلاه سفید رنگ خسروی بسر می‌گذاشتند
توضيحات :             

۱. سرپوش مردان بختیاری

کلاهی نمدی است به رنگ‌های مشکی، قهوه‌ای روشن و تیره و سفید که به آن کلاه خسروی هم گفته می‌شود. در ابتدا خوانین کلاه سفید رنگ خسروی بسر می‌گذاشتند اما بعد از اینکه رضا شاه آنان را تخت قاپو کرد آنان را نیز از پشیدن لباس بختیاری نیز منع کرد، به همین دلیل به مرور زمان کلاه سفید جای خود را به کلاه سیاه مردم عادی داد. امروزه دیگر کودکان کلاه سفید خسروی بسر می‌گذارند. کلاه خسروی همانطور که از نامش پیداست، طرحش از کلاه خسروان، پادشاهان ساسانی است که این خود نشان دهندهٔ قدمت تاریخی فرنگ منطقه می‌باشد.

 ۲. در ابتدا مردان بختیاری بالاپوشی به نام قـَبا داشتند که از کنار چاک داشت و هینطور از آستینهای فراخی برخوردار بود، اما بعد منع لباس توسط رضاشاه، بالا پوشی بنام چوقا که راعیت آنرا می‌پوشید متداول شد که دست باف زنان عشایر است. چوقا از پشم بز به دو رنگ سیاه و سفید تهیه می‌شود و خاصیت ضد باران دارد، گرما را در زمستان نگه‌می‌دارد و در تابستان رطوبت و خنکی را حفظ می‌کند. نقش‌های چوقا، ستون‌هایی کوتاه و بلند هستند و طرح این ستون‌ها رااز ساختمان‌های دوره هخامنشی می‌دانند. قبا برگرفته از طراحی اشکانی است.

   برای پوشش پایین تنه از شلواری به رنگ مشکی استفاده می‌گردد که شلواری گشاد و بسیار آزاد است. در این سالهای اخیر به دلیل استفاده از محصولات پارچه‌ای کارخانه دبیت منچستر انگلستان به آن شلوار دبیت نیز گفته می‌شود. پوشش پا گیوه‌است که در تابستان رطوبت و خنکی را حفظ می‌کند و در زمستان گرما را نگه می‌دارد. از مجسمه برنزی که در ایذه مالمیر بختیاری کشف گردیده مجسمه مردشمی درموزه ایران باستان  ، چنین به‌نظر می‌رسد که این شلوار نیز از البسهٔ دوران اشکانی باشد.

                  پوشش زنان ایل

این لباس از قسمت هایی به نام های : مینا یا مینایی که نوعی رو سری و مغنعه است . و دامن غری. بسیاری چیز های از قبیل : لچک که نوعی زیبا بخش این لباس است . لچک تکه ای پارچه که معمولا به زر ؛ سکه های همان دوران ؛ نقره ؛ نوعی الماس و... مزین است و به پیشانی و یا پشت سر می بندند. از این دیگر تزیینات دیگر به نواری توری از سکه که به دور سر می زنند . نوعی گردند بند که به آن می گویند . و بسیاری از تزییناتی که به روی دامن می زنند.

این لباس از لباس های کهن ایرانی محسوب می شده . بسیاری گفته اند که این لباس به لباس دوران هخامنشی بر می گردد. اما دیگری می گوید به دوران ساسانی . برخی نیز می گویند که به طور کلی ایل بختیاری یونانیانی هستند که در زمان سلوکیان (سلوکوس سردار و جانشین اسکندر در بخش ایران بود و سلسله ای بیگانه و تقریباٌ ۱۰۰ ساله بین هخامنشیان و اشکانیان ) آنان دلایل این ادعا مبنی بربازیدن آنان ( رقص ) و نام > می دانند. در هرصورت این لباس لباس کهنی همچو چوغا است. بسیاری گفته ان لباس شاهزاده های زن هم بدین صورت بوده و گویند که بخش هایی از لباس سوخته ای همچو لباس زنان اقوام ایرانی بویژه رنان شیرازی و بختیاری همراه با تکه ای از پرده ای سوخته در تخت جمشید یا همان پارسه پیدا شده است. البته هم جای شگفتی نیست چرا که گفت و گوی ایرانی بودن و اصالت این لباس سال ها پیش بسته شده و همه چیز با اسناد و مدارک ثبت گردیده است که جای شهباتی مانند یونانی بودن این ایل را از بین برده است.




بازگشت               چاپ چاپ

V3.9.8.6